Wan­be­ta­lers in B2B? Ont­dek je actiemogelijkheden

Wanbetalers in B2B-relaties blijven een heikel punt in de bedrijfsvoering van ondernemingen. In onze eerdere publicaties haalden we aan hoe je onderneming zich preventief kan indekken tegen wanbetalers. In deze publicatie bespreken we de verschillende actiemogelijkheden die je kan nemen indien je effectief geconfronteerd wordt met een wanbetaler:

1. Ingebrekestelling
2. Inning van onbetwiste facturen: IOS-procedure
3. Dagvaarding
4. Beslagprocedure

Ingebrekestelling

De eerste stap die je kan nemen is het versturen van een ingebrekestelling, waarin je de klant aanmaant om tot betaling van de onbetaalde factuur over te gaan.

Een ingebrekestelling is in een B2B-context echter niet wettelijk verplicht om de intresten te doen lopen. De Wet betalingsachterstand (art. 5), waarnaar in onze vorige publicatie ook al verwezen werd, bepaalt namelijk dat als de schuldeiser het verschuldigde bedrag niet op tijd heeft ontvangen, het openstaande bedrag vanaf de daarop volgende dag van rechtswege (automatisch) en zonder ingebrekestelling wordt verhoogd met een intrest. Hiervan kan wel contractueel worden afgeweken, waarbij een ingebrekestelling dan wél vereist wordt.

Ook al is een ingebrekestelling dus niet verplicht, het blijft uit commercieel en financieel oogpunt wel steeds aangewezen om een ingebrekestelling te versturen.

Er bestaan geen strikte vormvoorschriften voor het versturen van een ingebrekestelling. Wel wordt er best rekening gehouden met enkele materiële en bewijsrechtelijke vereisten. De ingebrekestelling gebeurt dus best schriftelijk (per brief, per e-mail indien dit contractueel toegelaten is of via een deurwaardersexploot) en bij voorkeur per aangetekende post (of met ontvangst- en leesbevestiging indien per e-mail).

Voorts moet het meer zijn dan een loutere herinnering. De schuldenaar moet begrijpen dat men verzuimt als men niet binnen de opgegeven termijn de betaling nakomt.

Inning van onbetwiste facturen: IOS-procedure

Als een ingebrekestelling niet het verhoopte resultaat oplevert, kan je een IOS-procedure opstarten. Dit is sneller en goedkoper dan invorderen via dagvaarding, aangezien er geen tussenkomst van de rechtbank vereist is.

Er zijn enkele voorwaarden om een IOS-procedure te kunnen opstarten:

• de schuld moet vaststaand en opeisbaar zijn;
• de IOS-procedure kan enkel in een B2B-context opgestart worden;
• de factuur moet onbetwist zijn: deze mag op geen enkele wijze geprotesteerd zijn door de klant;
• de klant mag niet failliet zijn verklaard of onder een gerechtelijke reorganisatie vallen;
• de factuur mag niet verjaard zijn.

Daarnaast zijn er ook enkele belangrijke aandachtspunten:

• in een IOS-procedure zijn de verwijlintresten en het forfaitair schadebeding wettelijk geplafonneerd tot 10% van de hoofdsom;
• een IOS-procedure kan enkel door een advocaat via de gerechtsdeurwaarder opgestart worden.

Wanneer de IOS-procedure wordt opgestart maant de gerechtsdeurwaarder de schuldenaar binnen de 5 werkdagen aan om de verschuldigde betaling binnen een maand te verrichten. Het verdere verloop is afhankelijk van de schuldenaar:

• betaling binnen de wachttijd van 1 maand en 8 dagen: het dossier wordt afgesloten en de schuldeiser wordt betaald;
• geen (tijdige) betaling, noch (expliciete of stilzwijgende) betwisting: een proces-verbaal van niet-betwisting wordt opgesteld met dezelfde uitvoeringskracht als een vonnis van de rechtbank;
• expliciete of stilzwijgende betwisting: er wordt alsnog een procedure voor de rechtbank opgestart (indien je dat wenst);
• faillissement of gerechtelijke organisatie klant: de IOS-procedure stopt en er kan, in geval van faillissement, een aangifte van schuldvordering worden gedaan.

Dagvaarding

Als de factuur werd betwist kan er geen IOS-procedure opgestart worden. In dat geval kan er overgegaan worden tot een dagvaarding voor de bevoegde rechtbank.

Deze procedure is doorgaans trager en duurder dan een IOS-procedure, maar de verwijlintresten en schadebeding zijn niet wettelijk beperkt tot 10% van de hoofdsom.

Beslagprocedure

Zowel een proces-verbaal van niet-betwisting in een IOS-procedure, als een (betekend) vonnis gelden als titel om te kunnen overgaan tot beslag op goederen van je schuldenaar.

Indien er gevreesd wordt voor de insolventie van de schuldenaar, kan er bewarend (roerend of onroerend) beslag worden gelegd. Dit bewarend beslag zal als gevolg hebben dat de schuldenaar niet meer over deze beslagen goederen kan beschikken. De schuldenaar mag de goederen blijven gebruiken, maar niet vervreemden (verkopen of wegschenken). Zo ben je zeker dat de beslagen goederen beschikbaar blijven als onderpand voor de openstaande schuld.

In geval van een uitvoerend beslag gaat de gerechtsdeurwaarder effectief over tot verkoop van de goederen in kwestie en gaat de opbrengst naar de schuldeiser. Hierbij moet wel rekening worden gehouden met eventuele andere schuldeisers die ook uitvoerend beslag hebben gelegd bij dezelfde schuldenaar. Dan wordt er rekening gehouden met de wettelijk vastgelegde rangorde van schuldeisers.

Een andere optie is een beslag onder derden, waarbij je als schuldeiser beslag legt op geldsommen of goederen die aan de schuldenaar toekomen, maar die zich (nog) bij een derde bevinden. In een dergelijk geval rust op de derde ook een afgifteplicht ten opzichte van de schuldeiser.

DELEN: