Rechts­bij­stands­ver­ze­ke­ring onder druk: tijd voor meer trans­pa­ran­tie en kwa­li­teits­ge­rich­te communicatie

Op 16 juni 2026 stond te lezen in De Tijd dat de Belgische markt voor rechtsbijstandsverzekeringen onder toenemende druk staat. Dit heeft ertoe geleid dat duizenden polissen door de verzekeraars worden opgezegd en dat vele anderen onderworpen worden aan premieverhogingen. Volgens marktleider DAS is die druk onder meer het gevolg van het wegvallen van het fiscale voordeel en van stijgende kosten voor advocaten en experten.

Deze berichtgeving toont een structurele uitdaging voor verzekeraars, verzekerden, advocaten en experten. Toenemende erelonen, hogere expertisekosten en een groeiend aantal juridische procedures zetten de rendabiliteit van rechtsbijstandsverzekeringen onder druk. Dat deze polissen onder druk komen te staan, vraagt om begrip, maar hoe men het tij kan doen keren vereist een doortastende aanpak.

In de praktijk gaan sommige rechtsbijstandsverzekeraars daarom steeds vaker ongefundeerd dekking weigeren. Wanneer het dossier en de polisvoorwaarden vervolgens grondiger worden onderzocht, blijkt niet zelden dat er wel degelijk dekking bestaat of dat daarover minstens een ernstige juridische discussie kan bestaan. Dergelijke gratuite dekkingsweigering levert uiteindelijk niet noodzakelijk een besparing op voor de rechtsbijstandsverzekeraar, integendeel. Omgekeerd zetten ook ondernemers vaak onterecht de stap naar hun rechtsbijstandsverzekeraar, terwijl er met zekerheid geen dekking verworven is.

Voor ondernemingen is dit echter meer dan een louter economisch debat. Het raakt de essentie van wat een rechtsbijstandsverzekering behoort te zijn: een instrument dat toegang biedt tot kwalitatieve juridische ondersteuning wanneer een geschil ontstaat.

De huidige discussie maakt duidelijk dat een betere communicatie tussen rechtsbijstandsverzekeraars, advocaten, experten en verzekerden noodzakelijk is. Veel verzekerden sluiten een polis af zonder een volledig inzicht te hebben in de omvang van de waarborgen, de tussenkomstgrenzen, de vrije keuze van advocaat, de rol van experten of de kosten die een dossier daadwerkelijk genereert.

Een transparantere communicatie zou verzekerden toelaten om vooraf een weloverwogen keuze te maken. Indien duidelijk wordt uitgelegd welke dienstverlening wordt aangeboden, welke kwaliteitseisen worden gehanteerd en welke kostenstructuur daarachter schuilgaat, ontstaat meer begrip voor een hogere premie en staat dit ook garant voor rechtszekerheid. Kwalitatieve juridische bijstand heeft immers een prijs, zeker wanneer gespecialiseerde advocaten en onafhankelijke experten worden ingeschakeld.

Daarnaast kan een nauwere samenwerking tussen verzekeraars, advocaten en experten bijdragen tot een efficiëntere dossierbehandeling. Vroegtijdig overleg, duidelijke verwachtingen omtrent kosten en een grotere focus op minnelijke oplossingen kunnen juridische conflicten sneller en goedkoper oplossen zonder afbreuk te doen aan de rechten van de verzekerde.

Voor ondernemingen blijft de rechtsbijstandsverzekering echter een essentieel onderdeel van een doordacht risicobeheer. De uitdaging voor de sector bestaat er niet uitsluitend in de kosten te beheersen, maar vooral in het creëren van vertrouwen door transparantie. Wanneer verzekerden precies weten waarvoor zij intekenen, kunnen zij een geïnformeerde beslissing nemen over het gewenste beschermingsniveau. In dat model primeert kwaliteit boven prijs alleen, wat uiteindelijk in het belang is van alle betrokken partijen.

Een duurzame rechtsbijstandsmarkt vereist daarom niet enkel rendabele verzekeringsproducten, maar ook een open en duidelijke communicatie over de waarde die deze producten daadwerkelijk bieden.

Verschillende verzekeraars zetten dan ook terecht in op preventie en een hoge graad van minnelijke regelingen, die ook moet spelen tussen verzekerden en hun rechtsbijstandsverzekeraar in het geval van discussie omtrent de dekking.

Onze boodschap is daarom een warme oproep tot structureel overleg tussen rechtsbijstandsverzekeraars, hun verzekerden, advocaten en experten, met wederzijds begrip. Niet door gratuite dekkingsdiscussies te voeren in de hoop dat de verzekerde zijn aanspraak laat varen, maar door tijdig te onderzoeken welke prestaties noodzakelijk zijn en hoe het dossier efficiënt, proportioneel en kwaliteitsvol kan worden behandeld.

Daarnaast is meer transparantie nodig. De verzekerde moet bij het sluiten van de polis op een duidelijke en toegankelijke manier kunnen nagaan welke geschillen worden gedekt, welke uitsluitingen en drempels gelden en in welke mate de kosten van advocaten en experten worden gedragen.

Duidelijkheid bij het sluiten van de overeenkomst en een ernstige inhoudelijke beoordeling zodra een geschil ontstaat, kunnen latere procedures en hogere (interne) kosten vermijden.

DELEN: