Meer kan­sen voor kmo’s bij overheidsopdrachten

Goed nieuws voor KMO’s die actief (willen) zijn in de publieke sector. Op 22 mei 2026 publiceerde de Vlaamse overheid een nieuwe omzendbrief met aanbevelingen om overheidsopdrachten toegankelijker te maken voor kleine en middelgrote ondernemingen (kmo’s). Deze aanbevelingen gaan zowel over de voorbereiding, plaatsing en uitvoering van overheidsopdrachten als over het beleid en de organisatie van aanbesteders.

De omzendbrief vertaalt deze eerder abstracte beginselen van het aanbestedingsrecht, zoals proportionaliteit en mededinging, naar concrete en toepasbare richtlijnen voor aanbesteders. De rode draad is duidelijk: kmo’s moeten meer de kans krijgen om effectief te participeren aan overheidsopdrachten.

De focus van de omzendbrief ligt daarbij in essentie op het verlagen van drempels voor kmo’s in alle fases van het aanbestedingsproces:

• Betere voorbereiding: aanbesteders worden aangemoedigd om vooraf actief de markt te verkennen en daarbij ook kmo’s en nieuwe spelers te betrekken, zodat opdrachten beter aansluiten bij het reële aanbod.

• Flexibelere procedures voor de plaatsing: voor opdrachten onder de Europese drempels wordt het gebruik van vereenvoudigde onderhandelingsprocedures aangemoedigd, waarbij de voorafgaande bekendmaking niet steeds vereist is.

• Proportionaliteit van selectiecriteria: selectiecriteria moeten strikt noodzakelijk en evenwichtig zijn, overdreven financiële (bv. hoge minimumomzet) of technische eisen worden afgeraden.

• Opsplitsing van opdrachten: voor opdrachten met een waarde vanaf 140.000,00 EUR moet een onderverdeling van de opdracht minstens worden overwogen wanneer het voorwerp en de aard van de opdracht dat toelaten en dit verenigbaar is met financiële, efficiëntie en kwaliteitsgarantie.

• Werkbare contractvoorwaarden: aanbesteders worden aangemoedigd om contractvoorwaarden werkbaar te houden onder meer via evenwichtige prijsherzieningsmechanismen en het beperken of schrappen van borgtochten waar mogelijk. Ook aansprakelijkheden moeten proportioneel zijn en kunnen worden beperkt in omvang en duur, zodat ze aansluiten bij het reële risico en verzekerbaar blijven voor ondernemingen.

Daarnaast benadrukt de omzendbrief dat overheidsopdrachten steeds vaker worden ingezet als instrument om bredere beleidsdoelstellingen te realiseren. Dit betekent dat ook criteria rond duurzaamheid, innovatie en sociale impact een grotere rol spelen bij de gunning en uitvoering van opdrachten. Voor ondernemingen biedt dit bijkomende opportuniteiten: wie inzet op duurzame oplossingen, innovatieve aanpakken of samenwerkingen met sociale ondernemingen, kan zich onderscheiden en een competitief voordeel behalen bij overheidsopdrachten.

De algemene tendens is duidelijk. Overheidsopdrachten worden toegankelijker en werkbaarder voor kmo’s. Dit creërt concrete opportuniteiten, zeker voor lokale en gespecialiseerde bedrijven. Hoewel de omzendbrief geen bindende regelgeving vormt, zal zij in de praktijk hopelijk uitgroeien als belangrijke leidraad voor aanbestedende overheden.

DELEN: