DLPA Advocaten

16/01/2017

De alarmbelprocedure: bij bestuurders moet het belletje altijd rinkelen

Het bestuur van een vennootschap moet steeds oog hebben voor de resultaten van de onderneming. Het is de taak van een zorgvuldig bestuursorgaan om de financiële toestand van de onderneming continu te evalueren en om eventueel negatieve resultaten tijdig te detecteren met het oog op remediëring.
Om het bestuur tijdig wakker te schudden, is de wettelijke regeling van de aanmerkelijke verliezen of de zogenaamde alarmbelprocedure in het leven geroepen (voor de BVBA: art. 332 W.Venn.; voor de CVBA: art. 431 W.Venn. en voor de NV: art. 633 W.Venn.)

 

 

WANNEER MOET DE ALARMBELPROCEDURE WORDEN TOEGEPAST?

Het Wetboek van Vennootschappen bevat twee drempels. Pas bij overschrijding van één van die drempels dient de procedure te worden opgestart:

  • eenmaal het netto-actief van de vennootschap gedaald is tot beneden de helft van het maatschappelijk kapitaal;
  • indien het netto-actief verder daalt en zakt onder één vierde van het maatschappelijk kapitaal.

Er dient opgemerkt dat de procedure per drempel slechts éénmaal dient opgestart te worden. Het betreft dus geen periodieke verplichting voor de bestuurders.

Het netto-actief dient aldus te worden afgezet t.o.v. het kapitaal. Het netto-actief wordt berekend door het totaal bruto-actief te verminderen met de schulden aan derden en de provisies. Met andere woorden: het netto-actief is gelijk aan het eigen vermogen (zijnde de eerste zes balansposten aan de passiva-zijde van de balans) van de vennootschap. Het maatschappelijk kapitaal is het kapitaal dat door de aandeelhouders werd onderschreven en waartoe zij zich geëngageerd hebben.

In het geval het netto-actief zodanig daalt dat het lager ligt dan het wettelijk vereiste minimumkapitaal, kan iedere belanghebbende de ontbinding van de vennootschap vorderen.

 

 

WAT DIENT HET BESTUUR TE DOEN?

Indien één van de voormelde drempels overschreden wordt, is het bestuursorgaan verplicht om in te grijpen. In eerste instantie door het bijeenroepen van de algemene vergadering van aandeelhouders, en dit binnen de twee maanden na de vaststelling van de overschrijding van de drempel.

De bestuurders moeten tevens een bijzonder verslag opmaken waarin zij verduidelijken hoe ze de toekomst van de onderneming zien, en meer in het bijzonder of zij voorstellen om de vennootschap te ontbinden, dan wel of de vennootschap naar hun oordeel middels herstelmaatregelen te redden valt. Dergelijke herstelmaatregelen moeten minstens tot doel hebben de bestaande verliezen weg te werken en de vennootschap terug financieel gezond te krijgen. Het louter stabiliseren van de precaire situatie is onvoldoende.

Het opstellen van dit bijzonder verslag wordt in de rechtspraak zeer strikt geïnterpreteerd. Zo is een mondelinge uiteenzetting door het bestuur aan de algemene vergadering onvoldoende, net als het opnemen van de voorstellen van het bestuur in de notulen van de algemene vergadering. Er moet dus een effectief bijzonder verslag voorhanden zijn, ook in een vennootschap waarin de bestuurders de controlerende aandeelhouders zijn. Zonder dit bijzonder verslag is elke beslissing van de algemene vergadering nietig.
Dit verslag dient dan uiterlijk vijftien dagen voor de algemene vergadering op de maatschappelijke zetel van de vennootschap ter beschikking van de aandeelhouders worden gesteld.

De door het bestuur bijeengeroepen en geïnformeerde algemene vergadering zal vervolgens moeten beraadslagen en besluiten over de voorgestelde ontbinding van de vennootschap, dan wel over de voorgestelde herstelmaatregelen.

De beslissing van de algemene vergadering is onderworpen aan de regels die gelden voor een statutenwijziging. Dit houdt in dat, behoudens strengere regels in de statuten, de helft van het kapitaal aanwezig dient te zijn en dat beslissingen slechts kunnen worden genomen indien drie vierde van de aanwezige aandeelhouders daarmee instemt.

 

 

SANCTIES VOOR DE BESTUURDERS BIJ NIET-NALEVEN REGELS

De bestuurders die de regels met betrekking tot de alarmbelprocedure niet correct naleven kunnen hoofdelijk aansprakelijk worden gesteld door derden die schade hebben geleden.
Ingevolge het Wetboek Vennootschappen is er een weerlegbaar vermoeden van aansprakelijkheid in hoofde van de bestuurders. Een bestuurder kan betrachten dit vermoeden te weerleggen door aan te tonen dat er geen oorzakelijk verband bestaat tussen het niet tijdig te hebben bijeengeroepen van de algemene vergadering en de schade (bv. wan¬neer een groot verlies geleden door de vennootschap zich voordeed op een tijdstip vóór de wettelijke drempel werd overschreden).

 

 

CONCLUSIE

Een bestuurder van een vennootschap dient steeds op de hoogte te zijn en blijven van de financiële situatie van de vennootschap, deze te evalueren en desgevallend tijdig te handelen indien de bovenvermelde wettelijke drempels overschreden worden, dit op het wettelijk vermoeden van aansprakelijkheid in hoofde van de bestuurders bij niet naleving van de wettelijke regels inzake de alarmbelprocedure.
Evenwel opgelet: zelfs al wordt de alarmbelprocedure formeel correct nageleefd, het ontslaat een bestuurder niet van zijn aansprakelijkheid in geval van het verderzetten van een kennelijk deficitaire activiteit. De bestuurder dient dus in voorkomend geval ook oog te hebben voor de opvolging van genomen herstelmaatregelen.

Share:

Recente nieuwsbrieven

02/10/2018 - Op 18 januari 2017 is in alle lidstaten van de Europese Unie, met uitzondering van het Verenigd Koninkrijk en Denemarken, de Europese Verordening...

06/09/2018 - Het arrest van het Hof van Cassatie van 24 november 2016 – de banken verliezen een eerste ontsnappingsroute   Meer dan een jaar geleden...

Inschrijven op onze nieuwsbrief

In onze nieuwsbrieven lichten wij de voor u relevante juridische actualiteit en belangrijke wetswijzigingen toe. Schrijf u hier in en blijf op de hoogte.